Chuyên trang tư vấn pháp luật trực tuyến, tài liệu thi công chức, viên chức
Trangtinphapluat.com tổng hợp, giới thiệu tới bạn đọc các loại hình bạo lực trên cơ sở giới. Bài viết được trích từ Tài liệu Tọa đàm lồng ghép giới trong công tác phòng, chống bạo lực gia đình do Bộ Tư pháp tổ chức.
Có 4 loại bạo lực trên cơ sở giới: Bạo lực về thể chất, bạo lực về tinh thần, bạo lực tình dục và bạo lực về kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình
1. Bạo lực về thể chất
Bạo lực về thể chất là những hành vi cố ý xâm hại tính mạng hoặc gây ra thương tích trên cơ thể cho nạn nhân. Loại hành vi này thường dễ nhận biết nhất bởi nó thường để lại dấu vết trên cơ thể nạn nhân.
Một số hành vi bạo lực thể xác phổ biến như:
– Đánh, đấm, đá, tát, bóp cổ, xô đẩy, giật kéo, quăng ném…;
– Sử dụng hung khí gây huỷ hoại hoặc làm biến dạng bộ phận cơ thể; có thể bao gồm việc sử dụng hung khí như que, gậy, dao hoặc kéo,…;
– Không cho ăn uống, nghỉ ngơi, không cho mặc quần áo để bị rét;
– Các hành vi để lại thương tích trên cơ thể nạn nhân hoặc có mục đích giết chết (đầu độc, đốt cháy, đâm chém…).
Quy định về xử phạt: Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình
“Điều 37. Hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập, đe dọa hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng
1. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi đe dọa xâm hại đến sức khỏe, tính mạng thành viên gia đình.
2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng thành viên gia đình nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
3. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Hành hạ, ngược đãi như bắt nhịn ăn, nhịn uống, bắt chịu rét, mặc rách, không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân;
b) Sử dụng các công cụ, phương tiện hoặc các vật dụng khác gây thương tích cho thành viên gia đình nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự;
c) Người có hành vi bạo lực gia đình không kịp thời đưa người bị bạo lực gia đình đi cấp cứu, điều trị trong trường hợp người bị bạo lực gia đình cần được cấp cứu kịp thời hoặc không chăm sóc người bị bạo lực gia đình trong thời gian người bị bạo lực gia đình điều trị chấn thương do hành vi bạo lực gia đình, trừ trường hợp người bị bạo lực gia đình, người giám hộ hoặc người đại diện theo pháp luật của người bị bạo lực gia đình từ chối.
4. Hình thức xử phạt bổ sung:
Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản 3 Điều này, trừ trường hợp tang vật, phương tiện vi phạm hành chính không phải là tài sản riêng của người thực hiện hành vi bạo lực gia đình.
5. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc xin lỗi công khai khi người bị bạo lực gia đình có yêu cầu tại nhà riêng, nơi làm việc, địa điểm khác hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng đối với hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1 và 2; các điểm a và b khoản 3 Điều này;
b) Buộc chi trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 và điểm b khoản 3 Điều này.”
2. Bạo lực tinh thần hay còn gọi là bạo lực tâm lý
Bạo lực tinh thần là những hành vi đối xử tồi tệ gây áp lực về mặt tâm lý, tạo tổn thương tức thời hay tiềm ẩn về mặt tâm lý, sức khoẻ tâm thần cho người bị bạo lực. Loại bạo lực này rất phổ biến nhưng lại khó nhận dạng so với bạo lực thể xác.
Một số hành vi bạo lực tinh thần phổ biến như:
– Chửi mắng, lăng mạ, chì chiết, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín hoặc hành vi vi phạm khác, kiểm soát và ngăn cấm người phụ nữ tham gia vào các hoạt động xã hội hoặc các hoạt động khác thông qua đe dọa, gây áp lực tâm lý tiết lộ đời tư, phát tán tờ rơi làm ảnh hưởng đến danh dự, cưỡng ép lột bỏ quần áo trước mặt người khác…
– Cấm đoán (ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình như chăm sóc con cái, người thân; làm việc, tham gia các hoạt động xã hội, quyền giao tiếp với người khác, quyền được quyết định…);
– Nhốt, cô lập không cho tiếp xúc với người khác;
– Xua đuổi, quấy rối hoặc gây áp lực thường xuyên về mặt tâm lý gây hậu quả nghiêm trọng;
– Cưỡng ép hôn nhân, tảo hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ;
– Ghen tuông, tổ chức theo dõi, ngăn cấm các mối quan hệ giao tiếp
– Phớt lờ cảm xúc, không quan tâm, đối xử lạnh nhạt gây áp lực thường xuyên về tâm lý.
Những hành vi bạo lực tinh thần có thể được thể hiện qua việc dùng lời nói hoặc thái độ… của người gây ra bạo lực và thường rất khó để phân biệt một hành vi xúc phạm hay dẫn đến đã mức bạo lực tâm lý/tinh thần. Bạo lực tinh thần thường rất khó xác định vì những tổn hại không thể hiện ra bên ngoài như bạo lực thể xác mà trong mỗi trường hợp cụ thể thì cần phải đánh giá chính xác các tác động mà hành vi đó gây ra. Cần xem xét mối quan hệ quyền lực và kiểm soát của người gây bạo lực và người bị bạo lực để xác định có phải là bạo lực tinh thần hay không.
Quy định về xử phạt: Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình
“Điều 39. Hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình
1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi lăng mạ, chì chiết hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.
2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi tiết lộ hoặc phát tán thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình của thành viên gia đình nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm.
3. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc xin lỗi công khai khi người bị bạo lực gia đình có yêu cầu tại nhà riêng, nơi làm việc, địa điểm khác hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng đối với hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1 và 2 Điều này;
b) Buộc thu hồi tư liệu, tài liệu, tờ rơi, bài viết, hình ảnh đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 Điều này.
Điều 40. Hành vi cưỡng ép, cản trở, cô lập, giam cầm, gây áp lực thường xuyên về tâm lý
1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Ngăn cản thành viên gia đình gặp gỡ người thân, có quan hệ xã hội hợp pháp, lành mạnh hoặc hành vi khác nhằm cô lập, gây áp lực thường xuyên về tâm lý;
b) Kỳ thị, phân biệt đối xử về hình thể, giới tính, năng lực của thành viên gia đình;
c) Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu hoặc giữa cha, mẹ và con hoặc giữa vợ và chồng hoặc giữa anh, chị, em với nhau;
d) Cưỡng ép thành viên gia đình học tập quá sức.
2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau:
a) Cưỡng ép thành viên gia đình phải chứng kiến bạo lực đối với người, con vật nhằm gây áp lực thường xuyên về tâm lý;
b) Cưỡng ép thành viên gia đình nghe âm thanh, xem hình ảnh, đọc nội dung kích thích bạo lực.
3. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi cô lập, giam cầm thành viên gia đình, trừ trường hợp quy định tại điểm a khoản 1 Điều này.
4. Các hành vi vi phạm hành chính: cưỡng ép tảo hôn, kết hôn, ly hôn hoặc cản trở kết hôn, ly hôn hợp pháp chưa được quy định tại Nghị định này được xử lý, xử phạt theo quy định tại Nghị định của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.
5. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc xin lỗi công khai khi người bị bạo lực gia đình có yêu cầu tại nhà riêng, nơi làm việc, địa điểm khác hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng đối với hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này.”
3. Bạo lực tình dục
Bạo lực tình dục là hành vi sử dụng vũ lực hay dùng lời nói đe dọa để ép buộc người kia có quan hệ tình dục (dù hành vi đó có thực hiện được hay không) hoặc hành vi cố lôi kéo hoạt động tình dục ngay cả khi người kia không có khả năng từ chối bởi các lý do như: sức khoẻ, bị ảnh hưởng của chất kích thích, chưa đủ năng lực hiểu biết về hậu quả của quan hệ tình dục hoặc bị hăm dọa, quấy rối tình dục.
Một số hành vi bạo lực tình dục như:
– Hiếp hoặc cưỡng ép quan hệ tình dục hoặc đe dọa, khống chế để quan hệ tình dục;
– Sử dụng những hình thức quan hệ tình dục gây đau đớn;
– Dùng dụng cụ gây tổn thương bộ phận sinh dục của nạn nhân
– Sử dụng những lời lẽ liên quan tới dục tính gây khó chịu về tâm lý hoặc dùng lời nói hay hành động cưỡng ép nạn nhân thực hiện những hành vi tình dục khiến nạn nhân cảm thấy bị làm nhục…;
– Bắt nạn nhân phải chứng kiến cảnh sinh hoạt tình dục…;Cưỡng ép trình diễn hành vi khiêu dâm; cưỡng ép nghe âm thanh, xem hình ảnh, đọc nội dung khiêu dâm
– Cưỡng ép kết hôn, ly hôn.
Quy định về xử phạt: Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình
“Điều 41. Hành vi bạo lực tình dục
1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi cưỡng ép thành viên gia đình nghe âm thanh, xem hình ảnh, đọc nội dung khiêu dâm.
2. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Cưỡng ép thành viên gia đình trình diễn hành vi khiêu dâm;
b) Cưỡng ép thực hiện hành vi quan hệ tình dục trái ý muốn của vợ hoặc chồng nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
3. Các hành vi vi phạm hành chính: cưỡng ép mang thai, phá thai, lựa chọn giới tính thai nhi chưa được quy định tại Nghị định này được xử lý, xử phạt theo quy định tại Nghị định của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.
4. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc xin lỗi công khai khi người bị bạo lực gia đình có yêu cầu tại nhà riêng, nơi làm việc, địa điểm khác hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng đối với hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1 và 2 Điều này.”
4. Bạo lực kinh tế
Bạo lực kinh tế là hành vi kiểm soát về tài chính, bắt người khác trong gia đình phụ thuộc tài chính hoặc chiếm đoạt thu nhập hợp pháp; ngăn cấm tiếp cận, sử dụng các nguồn thu nhập của gia đình hoặc bắt ép thành viên gia đình làm việc quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; huỷ hoại tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình hoặc tài sản chung của các thành viên gia đình. Loại bạo lực này thường xảy ra với nạn nhân là phụ nữ/người vợ trong gia đình.
Một số hành vi bạo lực kinh tế như:
– Tịch thu tiền, của cải khiến nạn nhân khi cần phải cầu xin
– Kiểm soát mọi tài sản, tiền bạc, thu nhập tạo ra sự phụ thuộc
– Không cho sử dụng tài sản chung
– Chiếm đoạt, làm hư hỏng hoặc phá huỷ tài sản riêng của nạn nhân hoặc tài sản chung trong gia đình
– Buộc đóng góp tài chính vượt quá khả năng; iểm soát tài sản, thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng lệ thuộc về mặt vật chất, tinh thần hoặc các mặt khác;
– Có hành vi trái pháp luật buộc nạn nhân phải rời bỏ nhà.
Quy định về xử phạt: Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình
“Điều 44. Hành vi bạo lực về kinh tế
1. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Chiếm đoạt tài sản chung của gia đình hoặc tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình;
b) Hủy hoại tài sản chung của gia đình hoặc tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự;
c) Cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức;
d) Cưỡng ép thành viên gia đình đóng góp tài chính quá khả năng của họ;
đ) Kiểm soát tài sản, thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo tình trạng lệ thuộc về mặt vật chất, tinh thần hoặc các mặt khác.
2. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản 1 Điều này, trừ trường hợp tài sản không thể khôi phục được tình trạng ban đầu;
b) Buộc trả lại tài sản do chiếm giữ trái phép hoặc buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tài sản có được do chiếm giữ trái phép đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định của pháp luật cho chủ sở hữu hợp pháp đối với hành vi vi phạm quy định tại các điểm a, d và đ khoản 1 Điều này.”
Rubi
